จากเหตุการณ์ภัยพิบัติน้ำป่าและดินโคลนถล่มครั้งใหญ่บริเวณแนวชายแดนเนปาล-ทิเบต เมื่อช่วงปลายเดือนสิงหาคม 2569 สร้างความสนใจและความกังวลไปทั่วโลก ล่าสุด 3 นักวิชาการไทยชั้นนำได้ออกมาร่วมวิเคราะห์ถึงเบื้องหลังและสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดเหตุการณ์รุนแรงในครั้งนี้ โดยชี้ตรงกันว่าภาวะโลกร้อนคือตัวการเร่งวิกฤตธารน้ำแข็งละลาย
วิเคราะห์ภัยพิบัติ GLOFs ทะเลสาบธารน้ำแข็งทะลัก
รองศาสตราจารย์ ดร.เสรี ศุภราทิตย์ ผู้อำนวยการศูนย์การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศและภัยพิบัติ มหาวิทยาลัยรังสิต และรองประธานมูลนิธิสภาเตือนภัยพิบัติแห่งชาติ ได้วิเคราะห์ว่า เหตุการณ์น้ำป่าและดินโคลนถล่มฉับพลันนี้มีลักษณะใกล้เคียงกับภัยพิบัติแบบ GLOFs (Glacial Lake Outburst Floods) หรือน้ำท่วมฉับพลันจากการทะลักของทะเลสาบธารน้ำแข็ง ซึ่งเป็นภัยพิบัติที่เกิดขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยเกิดจากการพังถล่มของหิน หิมะ และน้ำแข็งบนภูเขาสูง ก่อนจะแปรสภาพเป็นมวลน้ำและโคลนปริมาณมหาศาลพัดถล่มลงสู่พื้นที่ตอนล่าง
ธารน้ำแข็งหิมาลัยละลายเร็วขึ้น 2 เท่า
ทางด้าน ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ นักวิทยาศาสตร์ทางทะเล คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ระบุว่าเหตุการณ์นี้เชื่อมโยงกับภาวะโลกร้อนโดยตรง เนื่องจากเทือกเขาหิมาลัยเป็นแหล่งกักเก็บธารน้ำแข็งขนาดใหญ่ ในช่วง 20–30 ปีที่ผ่านมา อัตราการละลายของธารน้ำแข็งในเทือกเขาหิมาลัยเพิ่มสูงขึ้นถึงประมาณ 2 เท่า และหากอุณหภูมิเฉลี่ยของโลกยังคงเพิ่มขึ้นอีก 1.5–2 องศาเซลเซียส ธารน้ำแข็งในภูมิภาคนี้อาจสูญเสียมวลไปถึงครึ่งหนึ่งหรือมากกว่านั้น
ชั้นดินเยือกแข็งละลาย โครงสร้างภูเขาพังทลาย
นอกจากนี้ ดร.สนธิ คชวัฒน์ นักวิชาการด้านสิ่งแวดล้อมและสุขภาพ ชมรมนักวิชาการสิ่งแวดล้อมไทย ได้อธิบายเพิ่มเติมถึงกลไกการถล่มว่า อุณหภูมิที่ร้อนขึ้นส่งผลให้น้ำแข็งในชั้นดินเยือกแข็งคงตัว (Permafrost) ซึ่งทำหน้าที่เหมือนกาวเชื่อมโครงสร้างภูเขาเกิดการละลายตัว ส่งผลให้ธารน้ำแข็งที่ระดับความสูงราว 5,200 เมตรเหนือระดับน้ำทะเลเกิดการแตกหักและพังร่วงหล่นลงสู่พื้นหุบเขาด้านล่างที่มีความลึกต่างระดับกันถึงประมาณ 1,200 เมตร กลายเป็นมวลน้ำและตะกอนโคลนซัดเข้าท่วมพื้นที่อย่างฉับพลัน
เหตุการณ์ภัยพิบัติครั้งนี้ตอกย้ำให้เห็นว่าการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศไม่ได้ส่งผลเพียงแค่สภาพอากาศร้อนขึ้นเท่านั้น แต่ยังกระทบต่อความมั่นคงของธรรมชาติในพื้นที่สูง ซึ่งส่งผลต่อเนื่องถึงผู้คนและชุมชนบริเวณปลายน้ำอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ทั้งนี้ท่านสามารถติดตามประเด็นข่าวสังคมและกฎหมายน่าสนใจอื่นๆ ได้ที่บทความ นิวซีแลนด์จ่อดันกฎหมาย แบนเด็กต่ำกว่า 16 ปีเล่นโซเชียล หรือติดตามข่าวการเตือนภัยสารเสพติดได้ในบทความ เตือนภัย บุหรี่ไฟฟ้าซอมบี้ พอตเค ผสมยาสลบ เสี่ยงดับฉับพลัน
